Ahmad, My Friend by Yossi Zabari

*English and Arabic follow

אחמד, ידידי מאת יוסי צברי

אחמד, ידידי – 

צפיתי בסרט הקצר שעשו עליך.

אפילו לא סרט קצר.

סרטון.

בקושי 13:45 דקות של תהילה.

מה בער לו – לבמאי המהולל –

שאפילו לא עיגל ל 15 כמו שמקובל.

אבל צפיתי.

פעמיים.

כי אם יש אמת – הביאוה ותופע.

שלא אגמור כמו שייח׳ פואד, אללה ירחמו

שחיפש וחיפש אבל לא מצא.

אולי ידע כבוד השייח׳

שאת מה שלא לקחה לך המלחמה ההיא,

תיקח לך זאת שתבוא והחליט לוותר מראש.

אז מה קרה, אני לא יכול להשקיע חצי שעה בחיפוש זריז?

רק מה, אחמד חביבי – 

לא מצאתי.

הלכת לי לאיבוד.

אחמד מערערה נעלם בעיר הגדולה.

מה נעלם…

ברח!

ואני לא בא להאשים אותך.

מי רוצה להיות אחמד היום?
או מחמוד?
או ג׳מאל?

אתה יודע מה, גם אברהם מזרחי או יוסף מלול מחבל לכיש, זה לא כזה להיט.

לזכותך יאמר, אחמד חביבי שעלית על זה כבר אז.

עוד ב-67׳ הבנת שבין הירדן לים – הכי טוב להיות יהודי.

ודמוקרטי.

אבל קודם כל יהודי.

לא יהודי – אין דמוקרטיה.

איי, אחמד – 

מה להגיד, באמת סחתיין עליך.

גם כשאתה מערבב את הטיח עבור פרוטות

בעת שמלביש שמלת בטון ומלט

את האדמה שגורשת ממנה

בונה דירות שגם אם ממש תתאמץ,

לעולם לא תוכל לגור בהן

עדיין אתה מוצא בלב השחום שלך חמלה. הכלה. הבנה.
למי שכובש לך את הגוף.

מה אתה יא אחמד – קדוש יותר מהאפיפיור?

מילא לברוח להיעלם

אבל למה להניח לו לבמאי להכניס לך מילים לפה.

״לא כל הערבים רעים״ – כמה מהפכני.

כמה מתקדם.

גם הוא, כמוך, ידע להקדים את זמנו

ולהשחיל איזון עם הקיצונים משני הצדדים.

ומעל הכל, מיילל חליל כל-כך ענוג ועדין

שאפשר במשך 13:45 דקות לפנטז על ידידות וקרוב לבבות

על תקווה וחלומות

שיתנפצו כמה חודשים אחרי שהסרטון הזה יצא.

אני לא יודע איפה אתה מסתובב בימים אלה

ואולי אפילו הצליח לנו וכבר נעלמת לחלוטין מהנוף

בכל מקרה, היה שלום, אחמד

ד״ש לאימא

וסליחה.

נכתב בתגובה אני אחמד מאת רם לוי.

״סרט תיעודי קצר משנת 1966 המתמקד באחמד יוסף מסארווה, צעיר ערבי־ישראלי מהכפר ערערה שבאזור המשולש, המתקשה להתפרנס בכפרו ועובר לתל אביב. הסרט משלב קטעים מבוימים עם תיעוד של חיי היומיום ברחוב הערבי.״ [1966, 14 דקות, כתוביות באנגלית]

---

 

Ahmad, my friend –

I watched the short film made about you.

Actually, it’s not even a short film.

It’s a clip.

Barely 13 minutes and 45 seconds of fame.
What possessed the illustrious director not to round it up to 15 like normal people do?

 

But I watched it.

Twice.

Because if there is truth – bring it forth and let it appear.
Lest I end up like Sheikh Fuad, Allah Yirhamo, who searched and searched but never found.

Perhaps the honorable Sheikh knew
that what that war didn’t take from you,
the next one would,
and decided to spare himself the trouble.

So, what, can’t I spend half an hour on a quick search?

Only thing is, Ahmad Habibi –

I didn’t find you.

You got lost.

Ahmad from Ara’ara vanished into the big city.

Vanished…?

Ran away.

And I’m not here to blame you.

Who wants to be Ahmad these days?

Or Mahmoud?

Or Jamal?

You know what – even Abraham Mizrahi or Yosef Malul from down in the Lachish region isn’t exactly a winning brand right now.

To your credit, Ahmad Habibi,

you figured it out way back then.

By ’67, you already knew that between the river and the sea, the best thing to be –

is Jewish.

And democratic.

But Jewish first.

Not Jewish – no democracy.

Ah, Ahmad – what can I say, truly, bravo.

Even while mixing plaster for pennies,
Dressing the land you were driven from in concrete and cement,
building apartments that, no matter how hard you try,
you will never get to live in,

Still, somewhere in that sun-browned heart of yours, you find compassion. 

Acceptance. Understanding.

For the one who occupies your body.

What are you, ya Ahmad – holier than the Pope?

Fine, disappear. Run.

But why let the director put words in your mouth?

“Not all Arabs are bad.”

How revolutionary.

How progressive.

Like you, he too knew how to be ahead of his time

and slip in the obligatory balance between extremists on both sides.

And above all,
the tender wail of a flute.

So delicate that for 13 minutes and 45 seconds,

one can fantasize about friendship and hearts drawing near,
about hope and dreams,

which would shatter a few months after this little film came out.

I don’t know where you’re wandering these days.

And maybe we even succeeded

and you’ve disappeared completely from the landscape.

Either way, farewell, Ahmad.

Give my regards to your mother.

And sorry.

 

Written in response to I am Ahmad by Ram Loevy. 

“A short documentary from 1966 centered on Ahmad Yusuf Masarwa, a young Arab-Israeli man from the village of Arara in the Triangle region, who struggles to make a living in his village and moves to Tel Aviv. The film combines reenactment techniques with documentary-style footage of everyday life in the Arab street.”
[1966, 14 min, ENG subs]

---

*Arabic translation by Bekriah Mawasi

أحمد يا رفيق،

شفت الفيلم القصير اللي عملوه عنك.

هو حتى مش فيلم قصير.

مقطع فيديو.

يا دوب 13 دقيقة و45 ثانية من الشهرة.

شو أجبره – للمخرج العظيم –

إنه ميكمّلش الفيلم لـ 15 دقيقة مثل ما هو متعارف.

بس شفته.

مرتين.

لإنه إذا في حقيقة – فخلّيها تيجي وتبيّن.

لحتى ما ينتهي حالي مثل الشيخ فؤاد، الله يرحمه

اللي دَوّر ودَوّر بس ما لِقي.

يمكن الشيخ المحترم

كان عارف إنه اللي ما أخذته منك هذيك الحرب،

رح توخذه الحرب اللي بعدها وقرر يتنازل من قبل.

طيب شو صار، مش قادر أتفرغ نص ساعة لبحث سريع؟

بس شو يا أحمد حبيبي –

ما لقيتك.

ضعت مني.

أحمد من عرعرة ضاع في المدينة الكبيرة.

أيّ ضاع…

هرب!

وأنا مش جاي أحملك مسؤولية.

مين أصلًا بده يبقى أحمد اليوم؟

أو محمود؟

أو جمال؟

أو بتعرف شو، حتى أبراهام مزراحي أو يوسف ملول من منطقة لاخيش، متفكرش إنه أحسن.

بس الحق يُقال، أحمد حبيبي، إنك فهمت هذا الإشي من زمان.

من الـ67 فهمت إنه بين نهر الأردن والبحر، الأفضل تكون يهودي.

وديمقراطي. 

بس قبل كلشي يهودي. 

إذا مش يهودي – فش إلك ديمقراطية.

آخ، يا أحمد –

شو بدي أحكي لأحكي، صحتين عليك.

حتى وإنت بتخلط الجبصين مقابل قروش

وإنت بتصبّ باطون وبتطوّب

الأرض اللي تهجّرت منها،

بتبني شقق اللي حتى لو شدّيت حالك واجتهدت،

ما رح تقدر تسكن فيهن

ومع هيك بقلبك الأسمر في حنيّة. احتواء. تفهّم.

تجاه اللي بحتلّ جسمك.

من شو مجبول يا أحمد؟ – إنت أقدس من البابا؟

تمام، اهرب واختفي عَراحتك

بس ليش تخلّي المخرج يحطّ حكي بثمّك.

“مش كل العرب عاطلين” – شو ثوري. 

شو متقدم.

هو برضه زيك، عرف يسبق وقته

ويحشر توازن مع المتطرفين من الطرفين.

وفوق كل هذا الإشي، في نغمة ناي ناعمة كثير

بحيث بقيت قادر، طول الـ 13 دقيقة و45 ثانية، تتخيّل صداقة ومودة

وأمل وأحلام

اللي رح تتحطم بعد شهور من ما طلع هالمقطع.

بعرفش وين بتدور هالأيام

ويمكن برضه نكون نجحنا واختفيت كليًّا من المشهد

على كل حال، كون بخير يا أحمد،

سلّم عالوالدة،

وسامحني.

---

יוסי צברי (אמן פארוס 2025) הוא קומיקאי קווירי יהודי־ערבי, אמן ספוקן־וורד וסופר מישראל – פלסטין, המתגורר בשווייץ. עם למעלה מ־20 שנות הופעה על במות בעברית ובאנגלית, הוא מופיע ברחבי העולם ומשלב סטנד־אפ, שירה וסיפור.

Yossi Zabari (Fáros Fellowship 2025) is a queer Jewish-Arab comedian, spoken-word artist, actor and writer from Israel/Palestine, based in Switzerland. With 20+ years on stage in Hebrew and English, he headlines internationally, blending stand-up, poetry, and storytelling.